Παιδοδοντιατρική Εταιρεία Κύπρου


ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΣΤΑ ΔΟΝΤΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

Σύμφωνα με τις υπάρχουσες επιδημιολογικές έρευνες τα τραύματα στα δόντια είναι πολύ συχνά στα παιδιά της προσχολικής ηλικίας (2 - 4 ετών) και της σχολικής (8 -12 ετών).

Ποιές είναι οι βασικές αιτίες τραυματισμού των δοντιών στα παιδιά;

Κατά την προσχολική ηλικία (2 - 4 ετών) ο κύριος παράγοντας τραυματισμού των νεογιλών (παιδικών) δοντιών είναι το πέσιμο. Δυστυχώς σε αυτήν την ηλικία οι τραυματισμοί των νεογιλών δοντιών θεωρούνται αναπόφευκτοι, αφού ο πρωταρχικός σκοπός του παιδιού είναι να γνωρίσει το περιβάλλοντα χώρο μέσα από τα πρώτα του ασταθή βήματα.

Κατά την σχολική ηλικία (8 -12 ετών) οι επικρατέστεροι παράγοντες πρόκλησης τραυματισμού των μόνιμων δοντιών είναι τα ατυχήματα λόγω αθλητικών δραστηριοτήτων (ποδόσφαιρο, καλαθόσφαιρα κτλ.).

Ανεξάρτητα από την ηλικία, τα τραύματα στην ευρύτερη στοματική κοιλότητα μπορεί να προκληθούν λόγω τροχαίων ατυχημάτων ή και κακοποίησης του παιδιού. Πρέπει να αναφερθεί ότι οι ανωμαλίες της σύγκλεισης αυξάνουν τον κίνδυνο τραυματισμού των οδοντικών ιστών ιδιαίτερα όταν τα άνω πρόσθια δόντια είναι προς τα έξω.

ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΑ Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΤΟΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΚΑΠΟΙΟ ΤΡΑΥΜΑ ΣΤΗΝ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ;

Απολύτως αναγκαία. Ακόμη και στις περιπτώσεις που δεν υπάρχουν ή δεν φαίνονται εμφανή σημάδια τραυματισμού των δοντιών πρέπει να επισκεπτόμαστε τον οδοντίατρο για μία πιο λεπτομερή εξέταση και αξιολόγηση του τραύματος.

ΝΕΟΓΙΛΑ (ΠΑΙΔΙΚΑ ΔΟΝΤΙΑ)

Ποιά τραύματα παρατηρούνται πιο συχνά στα νεογιλά (παιδικά δόντια);

  1.  Κάταγμα (σπάσιμο) της μύλης του δοντιού: Όταν ένα κομμάτι από το δόντι σπάσει. Εάν το παιδί συνεργάζεται τότε μπορεί ο οδοντίατρος να κτίσει το σπασμένο δοντάκι και να το διαμορφώσει όπως ήταν πριν το τραύμα. Βέβαια το δόντι πρέπει να εξεταστεί μήπως και το κάταγμα επεκτείνεται στο νεύρο γιατί σε τέτοια περίπτωση μπορεί το δόντι να χρειαστεί και κάποια θεραπεία στο νεύρο πριν την αποκατάσταση του. Εάν το παιδάκι είναι πολύ μικρό και δεν συνεργάζεται τότε αναλόγως της σοβαρότητας του τραύματος και της ανάγκης για θεραπείας το δόντι μπορεί να μείνει αθεράπευτο και να παρακολουθείται ή να αφαιρεθεί.

  2. Χαλάρωση δοντιού: Όταν μετά από τραύμα το δοντάκι κουνηθεί αλλά δεν μετακινηθεί καθόλου από τη θέση του. Εάν το δοντάκι κουνιέται ελαφρά έως μέτρια υπάρχει καλή πιθανότητα να σταθεροποιηθεί από μόνο του μέσα σε 2-3 βδομάδες. Εάν όμως κουνιέται πολύ έντονα τότε υπάρχει ψηλή πιθανότητα να χαθεί πρόωρα από μόνο του ή θα πρέπει να το αφαιρέσει ο οδοντίατρος. Είναι στη κρίση του οδοντίατρου εάν θα δοκιμάσει να σταθεροποιήσει το χαλαρό δόντι αναλόγως της συνεργασίας και της ηλικίας του παιδιού, αλλά και της σοβαρότητας του τραύματος ακόμα και της επιθυμίας της οικογένειας να κρατηθεί το δόντι στον οδοντικό φραγμό.

  3. Μετακίνηση του δοντιού : Όταν το δοντάκι μετά από τραύμα αλλάξει θέση. Εάν η μετακίνηση είναι μικρή και δεν δημιουργεί προβλήματα στο δάγκωμα τότε δεν χρειάζεται κάποια θεραπεία παρά μόνο παρακολούθηση για τυχόν επιπλοκές. Εάν όμως το τραυματισμένο δόντι εμποδίζει το σωστό δάγκωμα, τότε ο οδοντίατρος θα πρέπει ή να το τοποθετήσει πίσω στη σωστή θέση, ή ακόμα και να το αφαιρέσει στην περίπτωση που η μετακίνηση είναι πολύ σοβαρή. Ο λόγος που χρειάζεται η εξαγωγή σε τέτοια σοβαρή μετακίνηση είναι γιατί η προσπάθεια του οδοντίατρου να βάλει πίσω στη σωστή θέση το παιδικό δόντι μπορεί να οδηγήσει σε τραύμα του σπέρματος του μονίμου δοντιού που βρίσκεται ακριβώς κάτω από τη ρίζα του παιδικού δοντιού( εικόνα ….)

  4. Η εμβύθιση δηλαδή το σφήνωμα του δοντιού προς τα πάνω μέσα στο κόκκαλο της γνάθου αποτελεί το συχνότερο τραυματισμό στη νεογιλή οδοντοφυΐα. Σε τέτοια περίπτωση θα δείτε το δοντάκι του παιδιού να χάνεται μέσα στα ούλα ή να φαίνεται πολύ μικρότερο από ότι ήταν και μάλιστα ορισμένες φορές να εξαφανίζεται εντελώς μέσα στα ούλα. Παρόλη την τραγική εμφάνιση των δοντιών αυτών αμέσως μετά τον τραυματισμό, στις πλείστες των περιπτώσεων το δοντάκι επανέρχεται από μόνο του στην αρχική του θέση σε διάστημα 1-4 μηνών ανάλογα με την έκταση της εμβύθισης. Σε άλλες περιπτώσεις το δόντι θα αγκυλωθεί, δηλαδή θα κολλήσει με το κόκκαλο και δεν θα τα καταφέρει να ανατείλει. Σε τέτοια περίπτωση ο οδοντίατρος θα πρέπει να αφαιρέσει το δόντι, ώστε να μην εμποδίσει την σωστή ανατολή του μονίμου δοντιού το οποίο βρίσκεται ακριβώς κάτω από το παιδικό(εικόνα…….)

Τι πρέπει να κάνουμε, όταν μετά από τραυματισμό το παιδικό δοντάκι βγει ολόκληρο από τη θέση του (ολική γόμφωση);

  • Σε αντίθεση με τα μόνιμα δόντια, τα παιδικά δόντια όταν πέσουν μαζί με τη ρίζα δεν επανατοποθετούνται (δεν τα βάζουμε πίσω) στην αρχική τους θέση.

  • Αυτό θα οδηγούσε σε βάναυσο τραυματισμό του σπέρματος του μονίμου δοντιού που όπως αναφέραμε και πριν βρίσκεται ακριβώς από κάτω (εικόνα…)και σε πολύ χαμηλή πιθανότητα επιτυχία της επανευφύτευσης.

  • Επανευφυτευμένα παιδικά δόντια συνήθως δεν πετυχαίνουν να σταθεροποιηθούν στα ούλα, νεκρώνονται ή απορροφάται η ρίζα τους.

ΜΟΝΙΜΑ ΔΟΝΤΙΑ

Ποιές βλάβες παρατηρούνται πιο συχνά στην μόνιμη οδοντοφυΐα (μόνιμα δόντια)

Τα κατάγματα μύλης (σπάσιμο του δοντιού) είναι οι πιο συνήθεις τραυματικές βλάβες που παρατηρούνται στην μόνιμη οδοντοφυΐα. Σε λιγότερο βαθμό συναντώνται και άλλες τραυματικές βλάβες όπως:
-το κάταγμα της ρίζας,
-η χαλάρωση ή μετακίνηση του δοντιού από τη θέση του και
-η πλήρης εκγόμφωση.

Ποιά είναι η ενδεδειγμένη θεραπεία των καταγμάτων της μύλης του δοντιού (σπάσιμο του δοντιού);

  1. Βρείτε το σπασμένο κομμάτι
  2. Τοποθετήστε το σε ποτήρι με νερό στο ψυγείο για να μην αφυδατωθεί
  3. Κοιτάξτε το σπασμένο δόντι στο σημείο που κόπηκε εάν εμφανίζει κόκκινη κηλίδα.


Εάν ναι, τότε έχει γίνει αποκάλυψη του νεύρου και πρέπει να δείτε οδοντίατρο εντός της ημέρας. Καθυστέρηση να δείτε τον οδοντίατρο θα οδηγήσει σε μόλυνση του νεύρου του δοντιού και ανάγκη απονεύρωσης!

Συνήθως, όταν ο τραυματισμός επέρχεται σε εξωτερικό χώρο (πάρκα, σχολεία) το σπασμένο κομματάκι του δοντιού είναι δύσκολο να βρεθεί. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο οδοντίατρος με ειδικά επανορθωτικά υλικά (σύνθετες ρητίνες) ξαναφτιάχνει ή αλλιώς αναπλάθει το σπασμένο κομματάκι του δοντιού.

Η διαδικασία αυτή ονομάζεται ανασύσταση δοντιού και είναι μια πολύ αισθητική και ανθεκτική στο χρόνο, αλλά και στις δυνάμεις της μάσησης, ανακατασκευή του σπασμένου δοντιού.

Αν όμως μετά το τραυματισμό το παιδί η οι γονείς βρουν το σπασμένο κομματάκι του δοντιού, τότε αυτό μπορεί να συγκολληθεί στο οδοντιατρείο με πολύ καλά αισθητικά αποτελέσματα στις περισσότερες περιπτώσεις με την προϋπόθεση ότι το σπασμένο τμήμα είναι ακέραιο και εφαρμόζει πλήρως.

Συγκολλημένα δόντια είναι επίσης ανθεκτικά στη μάσηση και διατηρούνται για αρκετά χρόνια εκτός εάν ξαναχτυπηθούν.

Χαλάρωση ή μετακίνηση μονίμου δοντιού:

Όταν το δόντι μετά από τραύμα κουνιέται αυτό ονομάζεται χαλάρωση ενώ εάν έχει αλλάξει θέση ονομάζεται μετακίνηση.

Εάν η χαλάρωση είναι ελαφριά δεν χρειάζεται κάποια θεραπεία συνήθως, αλλά εάν το δόντι κουνιέται έντονα τότε θα πρέπει να ακινητοποιηθεί την ίδια κιόλας μέρα.

Εάν δε, το δόντι αλλάξει θέση έστω και λίγο, θα πρέπει ο οδοντίατρος να το τοποθετήσει στη αρχική του θέση επίσης την ίδια μέρα πριν μονιμοποιηθεί στη λάθος θέση.

Εάν περάσουν πάνω από 24 ώρες από την ώρα του τραύματος καθίσταται πλέον αδύνατο να μπορέσει ο οδοντίατρος να επανατοποθετήσει στη σωστή θέση το δόντι και θα πρέπει πλέον να τοποθετηθούν σιδεράκια για την επαναφορά του δοντιού στη σωστή θέση.

Τι πρέπει να κάνουμε, όταν μετά από τραυματισμό διαπιστώσουμε ότι το μόνιμο δόντι βγήκε ολόκληρο από τη θέση του (ολική γόμφωση);

Πρώτα απ΄όλα δεν πρέπει να ταραχτούμε!!!

Γιατί αυτά τα κρίσιμα λεπτά παίζουν το μεγαλύτερο ρόλο στη πετυχημένη θεραπεία του εκγομφωμένου δοντιού!!!

Έρευνες έχουν δείξει ότι εάν το δόντι τοποθετηθεί στη θέση του μέσα στα πρώτα 30-40 λεπτά τότε οι πιθανότητες επιτυχίας της επανευφύτευσης είναι αρκετά καλές.

Λοιπόν οι κινήσεις μας γίνονται με την εξής σειρά:

  1. Βρίσκουμε το δόντι. Το δόντι το πιάνουμε όχι από τη ρίζα -για να μη καταστρέψουμε τα κύτταρα της ρίζας που είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχία της εμφύτευσης- αλλά από την μύλη και το ξεπλένουμε με νερό
    .
  2. Δίχως να φοβόμαστε, ζητούμε από το παιδί να ανοίξει το στόμα του και το επανατοποθετούμε στην αρχική του θέση, ζητώντας να κλείσει το στόμα του δαγκώνοντας μία γάζα ή οποιοδήποτε άλλο καθαρό ρούχο για να κρατά το δόντι σταθερό.

  3.  Αν δεν μπορούμε να το βάλουμε στην αρχική του θέση, τότε βάζουμε το δόντι σε ένα δοχείο με γάλα (όχι σε νερό). Αν δεν υπάρχει η πιθανότητα στο γύρω χώρο να βρούμε γάλα, τότε ζητούμε από το παιδί να βάλει το δοντάκι κάτω από την γλώσσα του και να το κρατήσει εκεί μέχρι να πάμε στον πλησιέστερο οδοντίατρο. Ο λόγος που το βάζουμε σε γάλα είναι γιατί το γάλα σε αντίθεση με το νερό έχει την ιδιότητα να διατηρεί τα κύτταρα της ρίζας του δοντιού ζωντανά για αρκετή ώρα μέχρι που να φτάσει το παιδί σε οδοντίατρο.

  4. Στη συνέχεια ο οδοντίατρος θα τοποθετήσει σωστά το δόντι και θα το ακινητοποιήσει για λίγες μέρες μέχρι αυτό να σταθεροποιηθεί. Στη συνέχεια το δόντι θα χρειαστεί συχνή παρακολούθηση λόγω των συχνών επιπλοκών που είναι μεταξύ άλλων, η απορρόφηση της ρίζας του δοντιού που έχει ως συνέπεια την απώλεια του, η αγκύλωση του δηλαδή η συγκόλληση του με το κόκκαλο, όπως και η νέκρωση του νεύρου και η ανάγκη απονεύρωσης του η οποία είναι εξαιρετικά συχνή.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να μειώσουμε την πιθανότητα τραυματισμού των δοντιών ειδικά σε παιδιά με έντονη αθλητική δραστηριότητα;

Στο οδοντιατρείο ο οδοντίατρος μπορεί να φτιάξει ειδικούς νάρθηκες, που τα φοράει το παιδί κατά την διάρκεια του παιχνιδιού ή διεξαγωγής αθλήματος και με αυτόν τον τρόπο προστατεύει τα δόντια του.


ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΣΤΑ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΕΝΑ ΔΟΝΤΙΑ

Διάφορες επιπλοκές μπορεί να υπάρξουν ανάλογα με τη σοβαρότητα του τραύματος. Ακόμη και ήπια τραύματα μπορεί να προκαλέσουν επιπλοκές. Γενικά, χαλαρά ή εξαρθρωμένα δόντια παρουσιάζουν περισσότερες επιπλοκές από ότι τα σπασμένα δόντια.

Νέκρωση του νεύρου του δοντιού. Στην περίπτωση αυτή, το δόντι μπορεί να αρχίσει να σκουραίνει είτε αμέσως είτε μετέπειτα. Εν πάση περιπτώσει, το γκριζωπό χρώμα αποτελεί στο 50% των περιπτώσεων ένδειξη νέκρωσης του νεύρου και η θεραπεία που θα πρέπει να ακολουθήσουμε είναι η απονεύρωση όταν πρόκειται για μόνιμα δόντια. Στα παιδικά δόντια η νέκρωση από μόνη της δεν αποτελεί ένδειξη για απονεύρωση εκτός εάν παρατηρηθεί και μόλυνση.

Ο οδοντίατρος πρέπει να παρακολουθεί τα παιδικά δόντια που αλλάζουν χρώμα γιατί εάν διαπιστωθεί ότι έχουν μολυνθεί και ανάλογα με την περίπτωση, θεραπεύονται με απονεύρωση ή εξαγωγή. Ωστόσο, στα παιδικά δόντια το γκριζωπό αυτό χρώμα μπορεί μερικές φορές να είναι παροδικό και το δόντι να αποκτήσει και πάλι το φυσιολογικό του χρώμα μέσα σε 4 μήνες από την ημέρα του τραυματισμού. Εάν αυτό συμβεί είναι καλό σημάδι και δεν χρειάζεται οποιαδήποτε άλλη θεραπεία εκτός από παρακολούθηση του δοντιού.

Σημειωτέον ότι στενή παρακολούθηση είναι απαραίτητη στην περίπτωση τραυματισμένων παιδικών δοντιών λόγω της πιθανότητας να επηρεαστεί αρνητικά το διάδοχο μόνιμο δόντι από οποιεσδήποτε πιθανές επιπλοκές.

Άλλες επιπλοκές που μπορεί να υπάρξουν είναι:

  1. Ενασβεστίωση της ριζικής κοιλότητας –το δόντι γίνεται κιτρινωπό - καμία ανησυχία.
  2. Μόνιμη χαλάρωση του δοντιού και πρόωρη απόπτωσή του.
  3. Απορρόφηση της ρίζας και πρόωρη απόπτωση του.


 

 

 

 

 

 

 

 

 

Τραύματα

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 




















































Πριν

Μετά

 


Κοιτάξετε για την κόκκινη κηλίδα






















 

Μετακίνηση δοντιών

 

 

Ακινητοποίηση δοντιών

 

 

 

 

 

 
















 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Προστατευτικός νάρθηκας